Overdenking zondag 11 sept. 2022, Ds. Hans Katerberg

Lieve mèenschen van God,

Dominee, ik vuul mij zo zundig, zee een aold vrouwgien bij de oetgang van de kerk.

Ja, zee de domnee, u bent een echte zondares.

O, schruk de vrouw, maor wat heb ik dan verkeerd daon?

Tja, het is wat met het woord zunde. Wat betiekent het èeinlijk?
Kuj zundig wezen zunder daj wat verkeerd daon hebt? 

Nee, dat kan niet. Ik zal je oetleggen wat zunde is. Met dit vaassien.

As ik dit mooie vaassien vallen laot, dan giet het wis an stukken op de tegels.

Elkien röp dan: wat jammer, ja wat zunde van dat mooie vaassien.

Zunde, ja daor hej het woord: zunde! Waorum is dat dan zunde? 

Non, het vaassien was niet bedoeld um kapot te gaon, 

maor um een bloemegie op te zetten of um naor te kieken. 

Dat was zien bestemming.

Wij zegt dat ok van jonge mèenschen die kapot gaot an beveurbield draank of drugs:

zunde van zo’n jong leven, hie har zoveul meugelijkheden,

der lagen zoveul kaansen veur heur. Almaol vergooid, zunde, zunde!

As wij het biebelse woord zunde wilt begriepen moew an zo’n vaassien dèenken,

of an een mèensch die zukzölf tekört döt en zien bestemming mist, as mèensch.

Een zundaor is niet iene die de riegels van God an zien lèers lapt,

nee, een zundaor is iene die willens en wetens zien lichaom, zien leven kapot mak.

Of die een aander zien leven kapot mak. Of die de schepping kapot mak.

Wij gebroekt het woord zunde niet veul mèer. Het is te religieus belast.

Het is teveul een kerkwoord worden oet een aander tied.

Oet de tied waor zunde, schuld en boete belangrieke begrippen waren.

De tied daj vergeving neudig waren um verdan te kunnen.

Vergeving, ok zo’n woord waor gienend zowat nog wat met kan.

En is dat niet zo met hiel de taol van de kerk, ja met de kerk zölf?

Is die niet overbodig worden? Net as de biebel en net as God?

Kuw oes as moderne mèenschen niet net zo goed redden zunder dit allemaol?

Der bint vast mèenschen in de kerk dizze vummerdag, die daor ja op zegt:

ja, wij redt oes prima zunder de kerk en zunder God! Haha!

Dat mag vanzölf, maor het verhaal van die veer kèrels die heur kammeraod 

dwars deur het dak hen Jezus veur de voeten legt, gef mij 

een aander antwoord op die vraoge. Laow der maor ies even naor kieken.

Der stiet een mooi zinnegien in dat verhaal. Der stiet:

en Jezus, die heur geleuf zag, zee: mèensch, je zunden bint je vergeven.

Allereerst lees wij: heur geleuf, het geleuf van die veer mannen en die zieke, verlamde kammeraod. Dat is bepaolend. Niet het geleuf van die verlamde allien,

nee héur geleuf. Dat is wal apart. Maor wat stiet der nog mèer?
Je zunden bint je vergeven. En dat stiet in de voltooid verleden tied.

Je zunden bint je al vergeven worden. Dat gebeurt niet nou, deur mij, hier,

nee dat is al gebeurd, al eerder. Wanneer dan? 

Um daor achter te kommen moew oes realiseren dat in de tied waor Jezus leefde

miend wuur dat ziekte het gevolg was van zunde. Ziek wezen har een reden.

IJ kunden zölfs, mienden ze, ziek geboren worden as je aoldelu zundigd hadden..

Non kan een ziekte nog altied het gevolg wezen van verkeerd gedrag:

IJ kriegt niet zo gauw Korsakov aj nooit teveul drunken hebt;

maor ien op ien zeggen dat ziekte het gevolg is van zunde, dat is onzin.

Der bint jao hiel veul oorzaken an te wiezen veur ziekte.

Maor in de tied van het neie testament wussen zie der nog niet zoveul van,

van de oorzaak van ziekte: aj ziek waren haj wat fout daon. Zunde!

En dan lagen ij der hielemaol oet. Oet de gemienschup.

IJ wuurden as een paria behandeld. Letterlijk en figuurlijk.

Maor dizze veer vrunden van de verlamde man hebt dit patroon deurbreuken.
Zie wilt der alles an doen um heur kammeraod weer in de bienen te kriegen.

Zie zult hum nooit liggen laoten an de kaant van de weg.

Een zundaor, heur kammeraod? Kan wal wezen, zegt zie bij heurzölf,

maor wij hebt hum allang vergeven, as e al wat verkeerd daon hebben zul.

Bij heur mag e der bij heuren! En zie wilt hum der hielemaol weer bij.

Je zunden bint je al vergeven, constateert Jezus. Ik zie het!


Maor zuj misschien zeggen: mient Jezus dan ok dat die man zundigd har?
Nee, dat dèenk ik niet, maor hie past hum an bij het dèenken van zien tied.

En vervolgens giet e een hiele stap wieder deur vast te stellen

dat die veer manlu heur kammeraod allang vergeven hebt. 

En dat was ongeheurd, dat mèenschen mekaor vergeven kunden. 

Vergeving kun allèn van God kommen, mienden ze.

Gien wonder dat Jezus het dan ok dik an de stok kreg met de rechtzinnigheid 

van zien dagen: wel mient hie wal dat e is!!

Hie haalt de vergeving oet de hemel naor beneden, bij God vandaon.

Gekker möt het niet worden met die vrijzinnige timmermans zeun.

De verlamde man wet in elks geval niet wat hum overkomp.

En dat hie dan in het vervolg van het verhaal lopend hen hoes kan 

is misschien niet iens zo hiel vrömd: aj geestelijk weer gezond bint,

aj der weer bij heuren mugt, kuj lichamelijk jao vaak ok veul mèer an... 

Maor het belangriekste in dit verhaal is het herstel van de gemienschup.
De ienzaomheid van de verlamde man wordt deurbreuken.

Der wordt verbinding met hum maakt: hie is niet mèer allien.
Waor dat gebeurt leeft mèenschen op, kunt zie weer verdan as mèensch.

Hol dat woord even vast: verbinding.

Ik las in de kraant kös een verhaal over Russen, jonge Russen 

die op gezette tieden bij ‘nkanner komt in een schoelkelder argens in Moskou,

um mekaor te steunen in heur ofkeer van Poetin.

Nee, zie maakt gien plannen veur anslagen of protesten of zukswat.

Zie zingt ok gien christelijke liedties of protestliedties.

Allien het bij mekaor wezen gef heur al weer moed, deurbrek heur ienzaomheid.

Een asielzuker in Ter Apel zee: het argste is dat der gienend is 

die even tied veur je hef, je verhaal wil heuren. 

Dat is arger nog dan boeten te moeten slapen under een open hemel.

Wat een ienzaomheid! Haost niet veur te stellen, toch?

Daor mus ik an dèenken bij het lezen van psalm 116.

In de berieming van het eerste couplet stiet de zin: en levenslang

bin ik niet ienzaom mèer. De dichter heft zien nood klaagd bij God,

hie is ontkommen an de dood en non dankt e veur de redding van zien leven.

Nooit mèer ienzaom! Ja, ienzaomheid, een verlammend en dodelijk gevaor.

Een gevaor dat hiel oes samenleven bedreigt, as ik het goed zie.

Een gevaor, niet allien veur aolde mèenschen zunder partner,

die vorkwient in verzörgingshoezen; en ok niet allien veur chronisch zieken

of wat veur kwetsbaore mèenschen ok maor. 

Nee, ienzaomheid bedreigt hiel de samenleving as der druk op komp te staon.

Zolang alles veuroet giet, mèenschen aal mèer te besteden hebt,

aal wieder op vekaansie kunt, ja kunt doen en laoten wat ze maor wilt,

aal minder ofhankelijk van mekaor zint, zolang is der niet zoveul an de haand. 

Maor as het alsmaor minder wordt, de priezen aaldeur umhoog gaot,

as het echt kniepen wordt veur anderhalf miljoen Nederlanders en mèer,

ja dan wordt het een aander verhaal: dan wordt ienzaomheid een diel groter.

Dan kan de hulpverlening het niet mèer an, en ach die is zölf hopeloos versplinterd.

Ik las het volgende verhaal: een jonge statusholder, dat is dus een vluchteling

die hier blieven mag, een jonge statusholder kreeg onverwachts 

een flattien anbeuden in Rotterdam. Mooi! 

Ja, maor binnen een dag stun e op de stoep in een wildvrömde stad.
Hie har een zwaore hernia en mus hen ’t ziekenhoes.

Nao de operatie mus e allien naor zien flat. Hie har hulp neudig.

Maor het maatschappelijk wark van het ziekenhoes wus niet wat,

de assistente van de neie hoesarts zee dat zie gien sociale instelling waren;

vluchtelingenhulp Rotterdam kun allien administratieve hulp anbien

en de contactpersoon van de gemiente belde zuk een slag in de rondte,

maor kun ok gien hulp veur hum riegeln. Hie lag te verkommern op zien bedde.

Over ienzaomheid gespreuken! Dat is hulpverlening in Nederland.

En dan hew ’t nog niet iens had over de Jeugdzörg, een drama apart.

Non wil ik geern geleuven dat het ook vaak en veul wal goed giet,

maor ik bin bang dat der nog veul op oes ofkomp de kommende jaoren.

An ienzaomheid, bedoel ik. An het ontbreken van verbinding.

En dan dèenk ik an dat hoes waor Jezus zit. Stampvol stiet het. Binnen én boeten.

Wat is der een grote verlangst naor hielheid, hielheid van lichaam en ziel.

Wat bint der een mèenschen die niet zien wordt en zo geern aans wilt.

Die verbinding zuukt en bemoediging. Een plek waor zie heur verhaal kwiet kunt.

Waor echte aandacht veur ze is. Waor ze een naam hebt en gien nummer bint.

Een plaots ok waor verhalen verteld wordt over hoe het ok aans kan.

Verhalen waor ze hoop oet putten kunt in een wèreld vol verdriet.

Verhalen die oetlegt waor het op ankomp, wat der an de haand is.

Nee de messias is niet kommen um oes op de knienen te dwingen,

maor um oes weer op de voeten te zetten, zee Willem Barnard.

O ja, die asielzuker oet Rotterdam kwam toch nog terecht:

een kennis belde as lèeste redmiddel de PKN-kerk in Rotterdam-Schiebroek.
Binnen een dag stun der een hiele koppel volk klaor um de man te helpen.

Wat een verhaal. Onthol ok maor dit twiede woord: verhalen.

In het hoes van de Heer wordt verbinding vunden en wordt verhalen verteld.

As dat hoes der niet mèer was, zul het direct bouwd worden moeten.

En as der gien God mèer was, zuw hum vortdaolijk bedèenken moeten.

Der möt toch argens een adres wezen veur oeze hoop en wanhoop,

veur oes samen zingen in het duuster, maor ok veur oeze dank, 

oeze jubel um de vrijheid die oes schunken is?

Non is der nog een daarde woord, naost verbinding en verhalen.

Dat is het woord visioen.

Waor het visioen verdwient, verwildert het volk, zeg de prefeet.

As ik de media geleuven moet, maor veural as ik heur hoe of der proot wordt,

dan lek het derop daw met mekaor niet goed mèer wit hoe of ’t wieder möt.

Waor aw op an moet met oeze samenleving.

Wat veur een maatschappij wiw nog non de grèenzen van de consumptie

zo’n beetien in zicht komt en het klimaat overbelast wordt?
Het wordt de regering verweten dat der gien visioen is, 

dat der gien perspectief beuden wordt.

Maor wit wij het wal? Wit wij hoe aw wieder wilt met de samenleving?
In het hoes van de Heer leeft der nog aaid een visioen, een dreum.

Een dreum van dizze wèreld hiel en de dreum van elkenien welkom.

Keuninkriek van God het het daor, dit visioen.

En het aolde Boek wes in grote lijnen de weg naor dit Keuninkriek.

Dizze drie woorde, dizze drie V’s bint de fundamenten van de kerk:

Verbinding, verhalen en visioen.

O nee, de kerk, dat hoes van de Heer, is der niet veur zukzölf.
Zie mus èeinlijk niet neudig wezen. Zie hoopt op een dag overbodig te worden.

En zie dee het in de geschiedenis ok lang niet altied goed, 

en nog aaid döt zie dat niet, naor boeten toe en naor binnen toe. 

En het möt der misschien hielmaol aans, wat de vörm angiet.

Maor in een wèreld waor alle heilige hoesies verdwient,

zul het toch mooi wezen dat der ien zo’n plekien bleef bestaon: 

een plek waor aj welkom bint en waor aj terecht komt.

Een plek um te schoelen bij mekaor as ’t allien niet mèer giet.

Een plek waor kritisch keken wordt naor de macht.

Een plek ok van vrede en schoonheid, van rust en bezinning.

Een hoes, ien heilig hoessien, waor vergeving is van alle schuld.

Een plek um vanneis op aom te kommen.

Um te blieven dreumen van vrede.

Um weer wieder te kunnen.

Dat het zo wezen mag

Eerstvolgende viering

Actie Kerkbalans

Download de Collecte App

qr cvk