zondag 29 maart 2020, Online-uitzending ivm Corona-crisis

 

Exodus 9, 13-35                              

Romeinen 8: 18-30

Overdenking

 

Lieve mensen van God

 

De situatie: strijd

Het was stil op straat in de afgelopen week.

Een onwezenlijke en abnormale stilte.

"Het lijkt wel oorlog" hoor je om je heen.

En zo is het eigenlijk ook: we voeren als wereld een groot gevecht tegen een onzichtbare vijand.

Welke kant zal het op gaan?

Gaan we het gevecht winnen?

En hoe komen we daar dan uit met zijn allen?

In deze moeilijke en apocalyptische tijden lezen wij in onze kerk uit het boek Exodus.

Over de strijd die God voert tegen de farao van Egypte.

De farao die model staat voor alles wat ons mensen gevangen houdt:

dictators, slavernij, verslavingen, stress, grootheidswaanzin, eigenwijsheid.

In onze tijd staat de farao ook voor dat virus dat ons in de greep houdt

en waar wij met Gods hulp en zijn staf in de hand strijd tegen voeren.

Daarover ging het vorige week, toen de eerste plaag van de 10 aan de orde was.

Na die eerste plaag zullen er nog 9 volgen, in een opklimmende reeks.

God zet er steeds een tandje bij, omdat de farao niet toegeeft.

Vandaag zijn we bij de 7e plaag aangekomen: de hagel die mens en dier en plant treft.

In deze plaag vallen mij drie dingen op:

1) het gaat heel duidelijk over het doel van die plaag.

2) we horen over de hardnekkigheid van farao

3) en we horen van de eerste barstjes die er in die hardnekkigheid komen.

 

1) Het doel

Het eerste dat opvalt is dat er veel wordt gesproken over het doel van die plagen van God.

De farao moet op de knieën zodat het volk Israël kan weggaan om Mij te eren, staat er.

God wil zijn macht tonen aan de farao

en iedereen op aarde laten weten wie Hij is.

De mensen moeten beseffen dat de aarde aan God behoort, lezen we verderop.

En ze moeten ontzag hebben voor God.

Dat is nogal wat: heeft God zoveel aandacht en eerbetoon nodig?

Is hij werkelijk een jaloerse God die het niet kan uitstaan dat er andere machthebbers in de wereld aan het roer staan?

Daar geloof ik niks van.

De eer van de God van de bijbel is er namelijk in gelegen dat zijn mensen worden bevrijd!

Dat zijn volk mag gaan!

Weg uit alle onderdrukking en slavernij.

Als dat gebeurt dan wordt God geëerd!

Dan wordt zijn Naam eer aan gedaan.

Dat is de symbolische taal van de bijbel.

Over het nut en doel dat deze ramp ook zou kunnen hebben wordt ook al veel gesproken en geschreven in deze weken.

Model Doutzen Kroes had op Twitter gezegd: "Dank u Corona-virus voor de rust en de stilte die u ons hebt gebracht".

Dat was natuurlijk wel erg kort door de bocht en ze bood haar excuses aan.

Maar het is ontegenzeggelijk waar dat deze grote strijd ons nu al veel inzicht heeft gebracht:

- inzicht in onze opgeblazen en overvolle manier van leven.

- inzicht in de stilte en de rust die wij mensen zo nodig hebben

- inzicht in onze afhankelijkheid van de natuur en van elkaar.

Daar kunnen we wel wat mee.

Zoals Paulus schreef in de Romeinenbrief: God kan dingen laten meewerken ten goede.

Maar dat is wel wat anders dan een vooropgezet plan van God die zijn mensen eens even een lesje wil leren!

Nee, het gaat God niet om zichzelf, maar om zijn ontferming.

Zijn eer ligt in de bevrijding van rechtelozen en tot slaaf gemaakt mensen.

Dat blijkt wel tijdens die plaag: als de hagel het land treft wordt de provincie Gosen gespaard:

dat is het deel waar het volk Israël woont.

Gods eer is er in gelegen dat zijn volk veilig zal wonen.

En dat land Gosen is er een voorproefje van.

2) Hardnekkigheid

Het tweede dat opvalt in de tekst is die hardnekkigheid van de farao.

Dat woord komt in elke plaag terug.

De farao wankelt, maar hij wijkt niet.

Hij laat het volk NIET gaan.

"Het hart van de farao is hard en zwaar" staat er.

Over die hardnekkigheid valt veel te zeggen.

Opvallend is dat de verharding van het hart van de farao in de eerste vijf plagen aan hemzelf wordt toegeschreven

maar in de laatste vijf plagen aan God.

Dat is een moeilijk uit te leggen zin.

Want het zou betekenen dat de farao dus zijn eigen wil kwijt raakt en geen keuze meer heeft.

Maar zo is het vaak ook bij mensen: ze raken verstrikt in de keuzes die ze hebben gemaakt.

er is geen weg meer terug,

en ze raken dan de macht over hun leven kwijt.

Maar deze zin wil ook het geloof uitdrukken dat God alles in zijn hand houdt.

"Ik heb u in leven gehouden om u mijn macht te tonen" lezen we in vers 16

Dat is een geloofsuitspraak: God heeft de touwtjes in handen,

God staat 'er boven',

ook al hebben wij wel degelijk een keuze.

Die hardnekkigheid van de farao is herkenbaar.

Niet alleen bij de grote machthebbers van onze wereld

niet alleen bij het Corona-virus dat hardnekkig weerstand biedt

maar het is ook herkenbaar is ons zelf.

Hoe moeilijk is het niet om jezelf te veranderen?

Om van een manier van leven over te stappen.

Om van een verslaving af te komen, of van een twijfelachtige gewoonte?

En hoe moeilijk is het voor ons mensen om van levensstijl te veranderen,

om de maatschappij anders vorm te geven?

Zou deze grote crisis daar misschien verandering in kunnen brengen?

Zou deze geweldige strijd met het virus ons op andere gedachten kunnen brengen,

over hoe wij omgaan met de natuur,

met vluchtelingen,

met onze tijd en ons werk,

ons inkomen?

Je zou het waarachtig hopen!

De zevende plaag die de farao treft, treft hem in zijn hart, staat er in vers 13.

De plek waar de beslissingen vallen.

God schaalt op met zijn plagen.

Zodat de farao van houding verandert.

Maar hij mág blijven kiezen!

En waarachtig: voor het eerst bekent de farao schuld:

"Ditmaal erken ik dat ik gezondigd heb. De Heer staat in zijn recht"

Mozes zegt daarna dat hij het bij God voor de farao zal opnemen,

zodat de hagel en de regen en de donder zullen ophouden.

Maar Mozes voelt al lang aan dat het echte ontzag voor God er niet is bij de farao.

Zo subtiel staat er even tussendoor: het vlas en de gerst waren kapotgeslagen, maar de tarwe en de spelt nog niet.

De farao is diep van binnen nog lang niet om.

En tóch zal Mozes zijn handen spreiden en voor de farao bidden om een einde aan de hagel.

God beukt op de farao in met zijn plagen.

Maar de farao moet zelf beslissen.

Zoals de beslissing over ons leven ook bij ons wordt gelaten.

Blijven wij hardnekkig of durven wij ons over te geven aan de bevrijdende stem van God?

Durven wij te leven in de Naam van God?

Tot zijn eer, om hem te dienen?

Hij wiens eer is gelegen in de bevrijding van de mens?

 

3) De barsten

In deze zevende plaag ging het over het doel van die plagen en over de hardnekkigheid van mensen.

Het derde dat opvalt is dat er voor het eerst in al die plagen barstjes in de macht en in het hart van de farao verschijnen.

Voor het eerst erkent de farao dus dat hij heeft gezondigd.

En hij noemt voor het eerst zelfs de Naam van de Heer.

En eerder al lazen we dat verschillende van zijn hovelingen zich wat aantrekken van de waarschuwing die Mozes geeft: ze halen hun vee binnen voor de dreigende hagel.

Een deel van zijn hovelingen gaat overstag.

Ze volgen de adviezen die Mozes geeft op.

De eerste barstjes in de harten van de Egyptenaren verschijnen.

Dat vind ik het meest hoopvolle in de lezing van vandaag.

Zoals wij allen hopen op een afvlakking van het virus en op barstjes in de greep van het Corona-virus,

zo mogen wij ook hopen op barstjes in de hardnekkigheid die er in allerlei vormen in deze wereld is.

Ook in ons eigen leven en ons eigen hart.

Het mooie is dat Mozes ook nog hoopt op de zachtheid van de farao.

Hij gaat het paleis en de stad uit, staat er, en hij heft zijn handen op naar de Heer.

Dat is dus eigenlijk een gebed: Mozes spreidt zijn handpalmen staat er.

Mozes bidt: o God, laat deze hagel ophouden en bekeer het hart van de farao.

4) Slot

De zevende plaag is voorbij, maar de farao blijft hardnekkig.

Maar de eerste haarscheurtjes zijn zichtbaar.

De zachtheid van de farao en van zijn hovelingen is aangeraakt.

De bevrijding van het volk is nabij!

Wek mijn zachtheid weer

geef mij terug de ogen van een kind

Dat ik zie wat is

en mij toevertrouw

en het licht niet haat   lied 925

Zo moge het zijn

Eerstvolgende viering

  • Viering, 07 juni 2020 10:00 uur Kom niet naar de kerk: Alleen te beluisteren via de kerkomroep.

Digitale collecte

digitale collecte  

Omdat we niet kunnen collecteren in de eredienst vragen we u om uw collecte digitaal bij te dragen.

Klik hier om bij te dragen