Exodus 7: 8-25 teksten 22 maart 2020 Online-uitzending i.v.m. Corona-virus

Overdenking

Lieve mensen van God, gemeente van Jezus Christus

1) De situatie
Wat zijn het vreemde tijden waarin we leven...
Alles wat normaal en vanzelfsprekend was, staat op losse schroeven
De Corona-crisis heeft de hele wereld op zijn kop gezet.
De economie ligt stil.
We kunnen niet meer naar school, naar ons werk, naar een restaurant, naar het voetbalveld.
We kunnen niet meer bij elkaar op bezoek, en gewoon op zondag naar de kerk.
Wat een ongelofelijke verwarring maakt zich van ons meester.
Het lijkt wel of de wereld in oorlog is...
Over alles wat normaal was moeten we na gaan denken.
Een grote plaag treft ons mensen in het hart.
We beseffen hierdoor des te beter wat belangrijk is in ons leven: vrijheid, ontmoeting, contact en nog veel meer.

En dan is dit nog niet eens de eerste plaag die ons treft:
de laatste jaren zijn er al veel meer apocalyptische toestanden geweest:
grootschalige bosbranden, hittegolven, orkanen, enorme vluchtelingenstromen...
Wat is er toch allemaal aan de hand?
Je zou er bang en angstig van worden en dat zijn we soms ook.
En we vragen ons af: waarom gebeurt dit?
Doen wij iets fout als mensheid?
Is dit een straf voor onze levensstijl?
Dat zou je bij die bosbranden, hittegolven en vluchtelingenstromen nog kunnen denken,
maar dit virus?

 

In tijden als deze komt het goede en het kwade in mensen naar boven hebben we gemerkt.
Ik moet zeggen dat ik vooral het goede bij mensen zie:
De spandoeken voor het zorgpersoneel, de mensen die spontaan hun diensten aanbieden,
buren die elkaar bellen of schrijven: kan ik iets voor je doen?
Online-lessen op school, online sportlessen, therapiesessies, schilderlessen etc.
En natuurlijk zijn er ook mensen die alleen maar aan zichzelf denken en gaan hamsteren.
Of die zelfs een voorraad mondkapjes stelen om er geld uit te slaan,
maar dat valt in het niet bij al die hartverwarmende initiatieven.

 

2) De eerste plaag
Midden in deze verwarrende tijden horen wij vandaag van die eerste plaag die het land Egypte treft.
Wat toevallig dat dit nu net op het leesrooster staat.....
Mozes en Aäron moeten van God voor de 2e keer naar de farao om het voor het volk Israël op te nemen.
God heeft het in zijn hoofd gezet om dit volk te bevrijden uit de onderdrukking
en als God iets in zijn hoofd heeft laat Hij niet meer los.
En omdat Mozes en Aaron de eerste keer werden weggehoond door de farao gaat God opschalen: hij geeft hen een staf mee.
En met die staf zullen Mozes en Aaron de farao grote plaagstoten uitdelen.
Het Hebreeuws spreekt zelfs over 'slagen'.
En die slagen zijn bedoeld om de farao op de knieën te krijgen.
Zodat hij het volk zal laten gaan.

Wat heeft dit verhaal ons vandaag te zeggen?
Is die eerste plaag, die eerste slag bijvoorbeeld te vergelijken met de plaag van het Corona-virus?
Komt dit virus uit de hand van God met de bedoeling om ons een les te lezen?
Zo dachten de mensen in Zeeland wel, na de watersnoodramp van 1953.
Die ramp zou een straf van God zijn, een waarschuwing.

Ik geloof daar helemaal niets van.
Dit zou een wel erg makkelijke uitleg van deze eerste slag zijn.
En zo zit God toch niet elkaar?
Zo hebben wij hem toch niet 'leren kennen'?
Hij was toch een God van bevrijding en van nabijheid?
Zo wilde hij zich aan zijn volk bekend maken, had hij tegen Mozes gezegd.

De eerste slag die God toebrengt aan Egypte, - de Nijl verandert in bloed -
is niet te vergelijken met de plaag van het Corona-virus.
Want in onze tijd is het juist dit virus dat ons onvrij maakt.
We voelen ons allemaal gevangen en opgesloten.
Als we dit verhaal leggen naast deze spannende tijd dan is het virus te vergelijken met de farao, die het volk onvrij maakt en in zijn greep houdt.
Egypte is het land van de onderdrukking en de angst.
"Mitsrajim" in het Hebreeuws.
Een woord dat "Onderdrukking" betekent
En God wil uit deze onderdrukking bevrijden.

 

3) De verharding, de strijd
Als de vergelijking tussen ons Corona-virus en deze plaag mank gaat,
wat kunnen we dan met dit verhaal vandaag?
Ik denk heel veel.
In de ontmoeting van Mozes en Aaron met de farao gaat het namelijk om een strijd.
Een strijd tussen God en de farao.
Tussen de staf van Aaron en die van de geleerden van de farao.
Tussen de slang van Mozes en die van de farao.

Er staat dat de staf van Aaron die van de Egyptische geleerden van de farao verslond,
maar de farao blijft hardnekkig en onverzettelijk.
Het gaat hard tegen hard.
Wie zal de strijd winnen?

Ook premier Rutte had het maandagavond over een gezamenlijke strijd tegen het virus.
Dat is mooi gezegd, ook al is het oorlogstaal.
Maar in dit verhaal gaat het ook over een strijd.
De strijd tegen angst en onderdrukking in het leven van mensen.
En het gaat over de manier waarop we die strijd kunnen winnen.
Met de staf van God in de hand staat er.
Waardoor God zich 'zal laten kennen'.
Dat staat er 10x, net zoals er 10 plagen zijn en 10 geboden later.
God zal zich laten kennen aan de farao.
Via Mozes en Aaron die daar staan met die staf.

Dat is allemaal bijbelse taal.
En die taal raakt onze ziel, onze wil, ons hart.
de plek waar wij de beslissingen nemen.
Laten we ons regeren door angst of door vertrouwen?
Kiezen we voor onszelf of kunnen we afzien van onze eerste neiging tot hamsteren?

Dit verhaal gaat ten diepste over hoop en keuzes.
Over het lef om de strijd aan te gaan tegen de onvrijheid in ons bestaan.
Wij mensen voelen ons allemaal onvrij en onderdrukt in deze dagen en weken.
Maanden misschien.
We leven een beetje in Angstland Egypte.
Maar .... wij hebben een staf in onze hand.
Wij horen een innerlijke stem die zegt: ga naar die farao toe en zeg dat Ik de Heer ben.
En we hoeven het niet alleen te doen: Mozes en Aaron gaan samen!

Er is een bekend boek van de Franse schrijver Albert Camus met de titel De pest.
Het gaat over een dorpje in Algerije waar de pest uitbreekt.
De mensen raken in paniek en er heerst grote angst.
Alle vragen over het leven en de zin ervan komen naar boven.
En ook de angst, de kwaadwillendheid en de zinloosheid.
Maar er is een dokter Bernard Rieux die met gevaar voor eigen leven probeert zoveel mogelijk levens te redden.
Een prachtig en indringend verhaal over moed en vastberadenheid van mensen,
in de strijd tegen het grote kwaad in de wereld.

In die strijd gaat het dus vooral om je innerlijke gesteldheid.
Leef je vanuit angst of vanuit vertrouwen?

De psychiater en neuroloog Viktor Frankl, die Auschwitz overleefde, zei het zo:
"De nazi's beroofden ons van elk spoor van menselijkheid, maar er was één vrijheid die ze niet van ons konden afnemen: de vrijheid om te beslissen hoe we reageerden"

Precies om deze innerlijke vrijheid gaat het als God Mozes roept en hem zijn staf geeft.
Precies om deze vrijheid gaat het als er staat: "Ik zal mij aan de farao bekendmaken."
God zal zich leren kennen in mensen die opkomen voor de vrijheid.

In deze tijd van crisis betekent dat:
rustig blijven, je verantwoordelijkheid nemen, afstand doen van je eigen belang,
met elkaar oefenen in hoop en samenwerken.
Mooi om te zien dat dit massaal gebeurt.
In de kerk zouden we zeggen: daar is God aan het werk!

Burgemeester Anno Wietze Hiemstra schreef het zo in de Schakel:
"Het is niet allen voor zich, maar samen optrekken, elkaar helpen waar het kan.
Omzien naar elkaar dus. Dat is de enige weg om hier samen doorheen te komen."

Die houding van rust en vertrouwen oefenen wij elke zondag,
vandaag door dit verhaal van Mozes en Aaron bij de farao.
Wij laten ons niet kennen, maar ook in deze tijd vertrouwen wij erop dat God zich zal 'laten kennen' in de harten van de mensen.

zo moge het zijn

Eerstvolgende viering

  • Viering, 07 juni 2020 10:00 uur Kom niet naar de kerk: Alleen te beluisteren via de kerkomroep.

Digitale collecte

digitale collecte  

Omdat we niet kunnen collecteren in de eredienst vragen we u om uw collecte digitaal bij te dragen.

Klik hier om bij te dragen