Overdenking

Exodus 6:2 en 6:28 - 7:7   en Marcus 6: 6b-13 

Lieve mensen van God, gemeente van Jezus Christus

1) Een veranderende god...

Deze week  verscheen een dik boek van een Engelse historicus, Tom Holland.

Ik heb het nog niet gelezen, maar ik las een recensie in de krant.

Daarin stond dat Tom Holland in zijn boek beschrijft hoe ontzettend veel invloed het christendom op de huidige wereld heeft gehad en nog heeft.

De waardigheid van de mens, gedachten over goed en kwaad, seculariteit, de drang tot verandering,

het zijn allemaal waardes die uit het christendom voortkomen.

Hij ontdekte ook dat het christendom vol zit met tegenstrijdigheden.

Het christendom is een mix van paradoxen.

het christendom kent Vrouwonvriendelijkheid maar ook vrouwenemancipatie.

Het kende legitimatie van slavernij, maar ook de opstand daartegen.

Ook in de bijbel zitten tegenstrijdigheden.

Ja zelfs in de god van de bijbel.

"De God van Israël is aan de en kant machtig, aan de andere kant nabij,

Hij is bedreigend en ontfermend en vol mededogen

Hij is almachtig en zwak"

Exodus 2:3

Precies die dubbelheid in de bijbel ja zelfs in de god van de bijbel zien we mooi terug in vers 3 van Exodus 6.

"God zei tegen Mozes: Ik ben de Heer, Hij die er is, Maar aan Abraham en Izaäk en Jakob ben ik verschenen als God de Ontzagwekkende".

Het lijkt net of God zich bedenkt.

Het lijkt net of God verandert van intentie.

Alsof hij zegt: ik heb me tot nu teveel van mijn Almachtig kant laten zien

en daarom daal ik af uit de hoogte om er te zijn.

Ik vind dat fascinerend.

 

Het laat ook zien dat de bijbel een mensenboek is waarin mensen hun verschillende kijk op God beschrijven.

Daar zit ontwikkeling in en verandering.

Mozes is al een keer naar de farao geweest.

Vorige week is dat stuk gelezen hier.

Maar de farao lacht hem uit en zei: wie denk je wel dat je bent en jouw God?

Laat me niet lachen!

Aan het werk en snel een beetje en ik doe er nog een schepje bovenop ook!

Mozes keert terug bij God, met hangende pootjes

En dan zegt God heel nadrukkelijk tegen Mozes:

"Ik heb een verbond gesloten met dit volk,

ik wil hen bevrijden

ik heb dingen beloofd

ik heb hun gejammer gehoord

ik zal hen bevrijden

ik zal hen verlossen.

Ik ben de Heer, ik ben er bij!

Zo duidelijk had ik dat nog niet bekend gemaakt aan hen.

Ik ben niet zo ontzagwekkend ver weg als ze denken

Ik ben dichterbij dan ze zelf denken.

Dat moet je ze nog eens zeggen"

Ik denk dat precies deze verandering in het beeld van God ook nu een rol speelt bij veel mensen.

De God die ver weg is, almachtig, op een wolk boven ons, regerend over zijn schepping,

die God heeft voor velen plaatsgemaakt voor een God die huist in ons hart.

Een God die als een zachte bries ons leven verfrist

een God die als een heilige Geest mensen aanvuurt.

Sterker nog: een God die ons mensen opdraagt om 'god te zijn'!

Zijn beeld en gelijkenis.

Maar dat stond eigenlijk al op de eerste bladzijde van de bijbel...!

2) Moedeloos en machteloos

Mozes brengt deze woorden van God over naar zijn volk, maar het volk reageert apathisch.

Ze zijn moedeloos geworden, ze hebben 'tekort aan adem' staat er letterlijk.

Ze kunnen niet meer en ze geloven er niet meer in.

Dat is natuurlijk ook zeer herkenbaar bij ons.

Op een avond van Kerk in de Buurt deze week zei een oudere vrouw: "komt het ooit nog wel goed met die mensen op Lesbos?". Ze huilde.

En een andere vrouw uit de gemeente vertelde over de periode dat ze wanhoopte over de toekomst van haar dochter.

Ze geloofde eigenlijk niet meer dat het goed zou komen met haar...

Ja, die moedeloosheid bekruipt ons mensen al te vaak.

Maar Mozes moet toch gaan, van God.

Ga opnieuw naar de farao, hoort hij diep in zijn hart, van hogerhand.

Alles wat ik tegen je zeg moet je aan hem overbrengen"

Maar ook Mozes is geveld door het virus van de apathie:

"Maar God, ik kan dat niet, ik durf niet, ik geen spreker,

wie ben ik dat ik dat doen moet?"

Ook dat is zo herkenbaar voor ons.

Wij denken al gauw dat we het niet kunnen.

Dat onze invloed te beperkt is.

Maar zo is het niet.

3) Als een god zijn

En dan spreekt God die fantastische woorden: "Ik zal ervoor zorgen dat je als een god voor farao staat.

Pardon? Als een god?!

Zoiets had hij al eerder gehoord toen God zijn broer Aäron op zijn pad stuurde (Ex. 4:16)

Toen zei God: Aäron zal voor jou tot het volk spreken en zo zal hij jou tot een mond zijn en jij, jij zult hem tot een god zijn"

Dat is fantastisch!

Dat is de ultieme uitleg van het geloof in  Genesis 1 dat wij naar het beeld en gelijkenis van God zijn geschapen!

Wij zijn niet 'maar mensen'.

Nee, wij kunnen elkaar tot god zijn!

Je kunt de naaste zijn voor een ander, namens de Naaste met een hoofdletter wiens Naam is: Ik ben er!

Mozes mag als een god zijn voor zijn broer EN voor de farao!

Zo zie je maar weer: God de Almachtige wil verschijnen in een mens die zichzelf maar klein vindt.

4) Verharding

De opdracht aan Mozes is niet niks.

Hij moet naar de grote farao.

Die alleen maar denkt in geld en getal en almacht.

De farao die voor God speelt.

De farao die verstrikt is geraakt in zijn hebzucht en leugens.

Zo gaat dat ook nu nog.

De Trumps en Erdogans, de Weinsteins en de Assads, de Poetins en de Kim Yung Ils:

ze moeten zichzelf groot houden en raken verstrikt in hun hardheid.

Ik weet dat wel, zegt God.

Ik ken die lui.

Dat blijkt uit het zinnetje: "Ik zal het hart van de farao verharden"

Een moeilijke zin, alsof God dus toch almachtig is en alles regelt, zelfs de verharding van de machtigen der aarde.

Ik denk dat dit zinnetje wil uitdrukken dat God wel weet dat die verharding gaat plaatsvinden

- hij kent zijn pappenheimers -

maar hij staat er boven met zijn belofte.

De wig die God zal drijven in deze verharding is de roeping van Mozes: jij zult tot een god zijn voor de farao!

5) Voorbeelden

De geschiedenis staat vol van mensen die net als Mozes als een god waren.

Gewone mensen als u en ik die rebellen en dwarsdenkers werden, namens God.

Een prachtig voorbeeld is die vrouwelijke bisschop Rusudan Gotsiridze uit Georgië, die vorige week in Assen sprak op scholen en kerken.

Samen met andere vrouwen uit Rusland, Roemenië, Azerbeidzjan en
Kirgistan.  Ze waren hier in het kader van het project 'rafelende randen'.

Temidden van een mannenbolwerk van de Georgisch-orthodoxe kerk neemt zij het met gevaar voor eigen leven op voor de rechten van vrouwen en LHTBI-ers in haar land.

Wat een bron van inspiratie!

En nog een ander voorbeeld van langer geleden.

Ik zag een film over de priester Daens die het in de vorige eeuw opnam voor de rechten van arbeiders in de textielfabrieken van Aalst in België.

Een ontroerende film over pastor Daens, die ook nooit had gedacht dat hij zoiets zou kunnen als rebel worden.

Maar gedreven door de nood van de arbeiders kroop hij uit zijn schulp en werd hij als een god voor die arbeiders.

In een prachtige scene vragen de arbeiders of Daens namens hen naar fabriekseigenaren wil gaan en naar de hoge heren van de katholieke kerk die onder één hoedje spelen met die fabriekseigenaren.

Ze vragen hem om het voor hen op te nemen en niet te versagen.

Daar staat Daens tussen de mensen.

Met zijn priesterboordje om.

En hij zegt: ik zal gaan, maar jullie moeten wel in God geloven.

En dan klinkt de stem van een vrouw:

"Wij geloven in jouw God als jij in ons gelooft"

Kijk, dit zinnetje komt heel dichtbij dat kernzinnetje in de lezing van vandaag:

"je zult als een god voor de farao zijn, Mozes.

Als wij in elkaar geloven en het voor elkaar opnemen 

dan zijn wij als god.

Harry Kuitert zei het zo: wij mensen kunnen zolang wij leven voor een tijd een plaats van God zijn.

En Bonhoeffer zei het ingewikkelder: voor en met God leven wij zonder God.

Zonder een God die alles voor ons bepaalt als de Ontzagwekkende,

maar met een God die ons oproept 'als god te zijn'[!

Wij leven met een God die dichtbij is, in ons hart, in onze zwakte,

die juist daar is waar mensen te maken hebben met een kruis.

Nabij.

Bijna onzichtbaar geworden gaat hij te werk.

In mensen die naar zijn beeld en gelijkenis zijn geschapen.

En die zijn als god

zo moge het zijn

Eerstvolgende viering

  • Viering, 07 juni 2020 10:00 uur Kom niet naar de kerk: Alleen te beluisteren via de kerkomroep.

Digitale collecte

digitale collecte  

Omdat we niet kunnen collecteren in de eredienst vragen we u om uw collecte digitaal bij te dragen.

Klik hier om bij te dragen